poniedziałek, 25 sierpnia 2014, imieniny: Luizy, Ludwika       polski english
Na stronie   Na Google

Bitwa pod Węgrowem - HISTORIA
2008-01-23
 

Bitwa pod Węgrowem

3 II 1863 Po wybuchu powstania styczniowego garnizony rosyjskie z Węgrowa
i Sokołowa Podlaskiego zostały ściągnięte do Siedlec dla ochrony linii kolejowej. Sytuację tę wykorzystali dowódcy powstańczy: Jan Matliński, ps. "Janko Sokół" i Władysław Jabłonowski "Genueńczyk". W nocy z 23 na 24 stycznia ich oddziały zajęły Węgrów. W ciągu tygodnia liczebność powstańców w mieście wzrosła do 3500 ludzi. Tylko ośmiuset z nich uzbrojonych było w broń palną, przeważnie dubeltówki myśliwskie.
Władze rosyjskie w Warszawie obawiały się ataku na Siedlce i przerwania połączeń komunikacyjnych z ziemiami Cesarstwa. Pośpiesznie opracowano plan "zgniecenia buntu na Podlasiu w jednej bitwie", polegający na koncentrycznym ataku na Węgrów trzech wydzielonych oddziałów. Od północy uderzyć miała grupa generała majora Kruedenera przewieziona koleją z Warszawy, maszerująca w 2 kolumnach od stacji Łochów i Małkinia. Liczyła ona łącznie 2500 ludzi i 6 dział dowodzonych przez Kriwonosowa i Bontempsa. Od strony południowej wyruszył na Węgrów oddział pułkownika G. Papaafanasopuło w liczbie 900 żołnierzy (2 kompanie piechoty, 3 szwadrony ułanów, 4 armaty) z garnizonu siedleckiego.
Pomiędzy tą grupą i awangardą powstańców pod dowództwem Kuczkowskiego "Muchy" doszło w dniach 31 stycznia - 2 lutego do kilku potyczek . Rosjanie ponieśli w nich duże straty, tracąc łącznie ok. 100 ludzi, nie przerwali jednak marszu na Węgrów.
  Jan Matliński 
  Trzeciego lutego wczesnym rankiem żołnierze Papaafanasopuło dotarli na przedpola Węgrowa , zajęli stanowiska na wzgórzach wznoszących się nad miastem i ostrzelali zabudowania armatnimi pociskami zapalającymi. Pożary wznieciły panikę, opanowaną szybko przez Matlińskiego który, po krótkiej walce na rogatkach, zarządził odwrót z płonącego miasta. Do osłony ewakuacji wyznaczył 400 kosynierów. Część powstańców z głównej grupy zatrzymał atak rosyjskiej jazdy. Wówczas kosynierzy zaatakowali centrum szyku Moskali. Natarcie, prowadzone z niezwykłą brawurą, zmiotło z pola szwadron ułanów i zagroziło armatom, strzelającym ogniem na wprost. Kosynierzy doszli aż do stanowisk baterii, ale wówczas zostali wzięci w kleszcze przez dwukrotnie liczniejsze siły wroga. Na polu bitwy pozostało ok. 120 poległych powstańców. Straty Rosjan nie są znane. Poświęcenie kosynierów ocaliło główne siły powstańcze, które wycofały się na Siemiatycze. Niepowodzenie planu likwidacji zgrupownia polskiego w Węgrowie wynikło także z braku koordynacji w działaniu wojsk carskich. Grupa gen. Kruedenera dotarła do miasta już po zakończeniu walk.
  Po bitwie polegli powstańcy zostali pochowani we wspólnej mogile na pobojowisku. W 1917 r., w stulecie śmierci Kościuszki, w Węgrowie zawiązał się komitet budowy pomnika upamiętniającego bohaterów bitwy. Z odległej o 5 km miejscowości Ruchenka przyciągnięty został ogromny głaz narzutowy na saniach wleczonych ręcznie po okrąglakach . Ustawiono go na mogile powstańczej, na cokole z kamieni polnych. Prace kamieniarskie wykonał znany zakład warszawski Bolesława Sypniewskiego, który na pomniku umieścił inskrypcję - wiersz autorstwa S. Roguskiego:
"NA PROCHACH WASZYCH, Z PÓL POLSKICH KAMIENIA
WZNOSZĄ PRZEZ PAMIĘĆ WDZIĘCZNE POKOLENIA".




Opracował: Łukasz Gołoś

#

Zapisz się do newslettera





BIP Wrota Węgrowa
Created by NPC Wszelkie prawa do materiałów zawartych na stronie zastrzeżone.